Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Nằm tại núi Và Sơn Tây thuộc địa phận thôn Đoài, đền Và mang những nét đẹp cổ kính đậm chất kiến trúc đền chùa Việt Nam, kết hợp cùng làn khói hương nghi ngút góp phần tạo nên vẻ đẹp linh thiêng làm say đắm hàng ngàn du khách.
NỘI DUNG [ẩn]
Đền Và Sơn Tây thờ ai?
Đền Và Sơn Tây, hay còn được biết đến là đền Đông Cung trấn phía đông cùng với Bắc Cung – đền Thính Vĩnh Phúc, Nam Cung Tản Lĩnh, Tây Cung đền thánh Tản Viên Ba Vì, xưa nay là nơi thờ chính của thần núi Tản Viên Sơn Thánh hay còn được biết đến là Vua Cha Nhạc Phủ – một trong 4 vị vua cha đứng đầu Tứ Phủ Vạn Linh, đồng thời là Tứ Bất Tử của Việt Nam.
Xem thêm: Phân tích truyền thuyết và những ngôi đền thờ Tản Viên Sơn Thánh.
Cùng với cái tên Tản Viên Sơn Thánh, ngài được cho là vị thần cai quản dãy núi Ba Vì hay chính là dãy núi Tản Viên hay núi Tản. Ngài được dân chúng ca ngợi, biết ơn và truyền tụng với nhiều câu chuyện dạy dân làm ra lửa, dạy dân làm ruộng, săn bắn, kéo vó, luyện võ, dệt lụa, múa hát nâng cao đời sống tinh thần và vật chất.
Trong văn hóa người Việt hiện đại, ngài nổi tiếng nhất trong tâm thức mọi người với câu chuyện Sơn Tinh – Thủy Tinh thể hiện ước mơ chế ngự miền sông nước của người Việt.
Sắm lễ đi đền Và Sơn Tây
Tính đến ngày nay, nhân dân đã duy trì tục thờ Đức thánh Tản qua nhiều thế kỷ. Trong tâm thức, con hương luôn kính cẩn chấp bái, chấp niệm tin rằng Đức Thánh Tản luôn phù hộ độ trì cho quốc thái dân an, cuộc sống bình an, an ổn. Bởi vậy mà mỗi năm luôn có hàng ngàn con hương tín thờ và thường xuyên ghé thăm đền thờ đức thánh để dâng lễ bạc tâm thành lên ban thờ thánh. Đông nhất là vào những ngày lễ tiết lớn trong năm như ngày đầu xuân năm mới hay mùa lễ hội tại đền. Mỗi con hương, đệ tử đến đền lại mang theo một mâm lễ đủ đầy hương hoa, phẩm quả mong ngài chứng giáng phù hộ độ trì cho gia quyến bình an, khỏe mạnh, có tài có lộc, làm ăn thuận lợi, tốt tươi.
Xem thêm: Tổng hợp những tiết lớn trong năm và ngày tiệc Tứ Phủ 12 tháng con hương cần biết.
Một mâm lễ dâng ban thờ Đức Thánh Tản Viên gồm một đĩa hoa, một đĩa quả gồm nhiều loại quả, cơi trầu, quả cau, cút rượu, xôi thịt, thẻ hương, giấy tiền và một cánh sớ.
Trong những ngày lễ lớn của đền, nhiều con hương thường muốn dâng tiến những lễ vật đẹp, sang mang ý nghĩa tốt đẹp để có thể bày trên ban thờ thánh trong thời gian dài, bày tỏ lòng tôn kính. Khi ấy, Oản Tài Lộc chính là lễ vật phù hợp nhất. Bởi oản được thiết kế tỉ mỉ đẹp sang, mang ý nghĩa tài lộc tốt lành lại có thể để được tới 6 tháng không bị hỏng mốc, cực thích hợp bày trên ban thờ thánh.
Oản lễ Đức Thánh Tản Viên thường là oản màu xanh. Oản được khuyến khích dâng tiến là loại Oản Tài Lộc nghệ thuật được đầu tư, trang trí cách điệu đẹp hơn oản đường truyền thống và cũng mang nhiều ý nghĩa tốt lành hơn. Với loại oản lễ đặc biệt như vậy, bạn nên liên hệ tới Oản Cô Tâm.
Oản Cô Tâm là đơn vị chuyên cung cấp Oản Tài Lộc nghệ thuật nhiều màu sắc, hình dáng, được trang trí cách điệu phục vụ nhu cầu cúng lễ Tứ Phủ của mọi con hương, đệ tử trên khắp cả nước. Ngoài Oản Lễ Tứ Phủ, chúng tôi cũng cung cấp đến khách hàng Oản Lễ Phật, Oản Lễ Gia Tiên và Oản Lễ Thần Tài cực bắt mắt và lộng lẫy biểu trưng cho tài lộc, may mắn sẽ đến với gia chủ, cực thích hợp để dâng lễ trong những ngày lễ tiết lớn nhỏ trong năm.
Đi Đền Và Cầu gì?
Đền Và thờ vị thánh Tản linh thiêng. Đền là nơi được nhân dân khắp nơi tín thờ và gửi gắm niềm tin. Tại đây, con hương đệ tử có thể sắm lễ cầu bình an, sức khỏe cho gia đình đầu năm mới. Cầu tài, cầu lộc cho các thành viên trong gia quyến. Hoặc đơn giản, đền thiêng là nơi đem lại chốn bình yên trong tâm hồn cho mọi con hương đệ tử khắp chốn.
Nên đi đền vào ngày nào?
Thông thường, nếu đến đền Và để cúng lễ, bạn nên đến đền vào những dịp lễ tiết lớn của đền như dịp đầu xuân năm mới (khoảng 15/1 âm lịch đổ lại) hoặc lễ hội mùa xuân (ngày 15/1 âm lịch) hoặc lễ hội mùa thu (ngày rằm tháng chín) tại đền Và. Nếu muốn đến bản đền thường xuyên hơn, bạn có thể cúng lễ vào các ngày mùng 1 hoặc ngày rằm trong mỗi tháng âm lịch.
Nếu đến đền Và để tham quan thì bạn nên đi vào lúc tiết trời sang xuân, đặc biệt là những ngày đầu năm mới hoặc đi vào mùa lễ hội của đền. Khi ấy thời tiết vừa mát mẻ, bạn lại vừa có thể chiêm ngưỡng được toàn bộ nét tín ngưỡng tâm linh độc đáo của người Việt tại ngôi đền này.
Vị trí và đường đi đền Và Sơn Tây
Địa chỉ: địa phận thôn Vân Gia, phường Trung Hưng, thị xã Sơn Tây, Hà Nội.
Đền Và Sơn Tây Hà Nội vốn là một thắng cảnh nổi tiếng với cả du khách trong nước và nước ngoài nên đường đi, phương tiện di chuyển tới đền vô cùng thuận lợi.
Nếu đi từ Hà Nội, bạn có thể di chuyển bằng xe buýt hoặc phương tiện di chuyển cá nhân để đến được đền Và.
Nếu đi bằng xe buýt, ở Hà Nội bạn có thể bắt chuyến xe buýt số 111 hoặc 110 xuống tại điểm 155 – 157 phố Chùa Thông và đi bộ vào đền.
Nếu đi bằng phương tiện di chuyển cá nhân, qua QL32 đến đền Và – 43km – 1h9p: Từ Hà Nội, bạn chạy dọc đường Xuân Thủy nối QL32 qua cầu Diễn tiếp tục đi thẳng – rẽ vào phố Chùa Thông – rẽ vào Văn Gia là đến đền Và.
Lịch sử đền Và Sơn Tây
Theo tấm văn bia dựng vào năm Tự Đức thứ 36 (1883) tại đền Và thì đền có từ thời đất nước Việt Nam đang nằm trong ách đô hộ của nhà Đường. Lúc ấy, điều kiện có hạn nên nhân dân chỉ xây dựng được một ngôi đền nhỏ thờ thần Tản Viên thỏa mãn nhu cầu cúng lễ bái thánh. Mặc dù đền nhỏ nhưng lại vô cùng linh thiêng linh ứng.
Trong suốt chiều dài lịch sử, ngôi đền được hưng công xây dựng và tôn tạo lại nhiều lần:
- Năm 1831 (Minh Mạng thứ 12), xây dựng thêm nhà Tiền Tế 5 gian,
- Năm 1829 (Bảo Đại thứ 7) nhân dân tu tạo lại đền
- Năm 1902 (Thành Thái thứ 14) là năm đại tạo của đền
- Năm 1932 (Bảo Đại thứ 7) đền lại trải qua một lần tôn tạo nữa.
Sau đó còn nhiều đợt tôn tạo nhỏ lẻ khác dẫn đến tổng thể kiến trúc khang trang, uy nghiêm, lộng lẫy của đền như ngày hôm nay.
Kiến trúc đền Và
Kiến Trúc đền Và Đông Trấn Cung đã qua nhiều lần trùng tu tôn tạo nhưng vẫn giữ được nét cổ kính khi xưa. Hai bên là tả hữu nghi môn và gác chuông được xây đối xứng nhau. Hai kiến trúc này được xây phỏng theo kiến trúc gác chuông chùa thầy lại mang dáng dấp của quê Văn Các Văn Miếu Hà Nội.
Đền Và được xây theo hướng Bắc Nam, mái lợp ngói cổ, trên đỉnh đắp nổi rất nhiều hình tượng lưỡng long chầu nguyệt mang đậm phong cách nghệ thuật thời Mạc và Nguyễn. Cho tới giờ, đền Và con lưu giữ trong mình hai cây đại cổ trước nghi môn cùng hai cây ngọc lan hàng trăm năm tuổi trước được thượng điện, được hội bảo vệ tài nguyên và môi trường Việt Nam vinh danh là di sản từ năm 2010 cùng rất nhiều loài cây cổ thụ khác.
Điểm nhấn thực sự của đền Và Sơn Tây là gian tiền tế với kiến trúc chồng rường độc đáo. Gian đền này đã trải qua bao lần trùng tu vẫn giữ được nét kiến trúc nguyên vẹn như thuở đầu khởi dựng. Điểm nhấn đó còn ở những di vật hán nôm còn được lưu giữ và hiện diện nơi đây. Với 14 bức hoành phi, 18 đôi câu đối, rất nhiều bài thơ phú được viết khắc ca ngợi công đức của đức thánh. Và đặc biệt là 18 bản sắc phong của nhiều triều vua với bản cổ xưa nhất được ghi năm Phúc Thái thứ 3 năm 1645.
Sự hưng phú về di sản hán nôm nơi đây được giới chuyên môn đánh giá rất có giá trị trong việc nghiên cứu phân hóa nói chung và những nghiên cứu thần núi tản viên xứ Đoài nói riêng. Ban Tứ trụ giữa trung cung đền Và có lẽ là ban thờ riêng có ở nơi đây. Theo sự tích khi xưa, đức thánh đích thân chọn nơi đây để gây dựng hành cung và nơi thiết triều để bách quan trăm họ muôn đời tề tựu bái yết. Ban tứ trụ hiện hữu cũng là do lý do này. Với 4 bức tượng lớn 2 văn, 2 võ, vai khoác áo bào. Đây chính là 4 vị thần tướng canh giữ tứ trấn giúp việc cho Đức Thánh Tản Viên ghi lại lời thỉnh cầu của nhân dân để trình quan Tứ trụ. Những pho tượng có từ thế kỷ thứ 16 đều được làm đất nung vô cùng quý giá.
Vào bên trong là cung cấm uy nghiêm tráng lệ. Điểm đặc biệt là cửa vào cung cấm được làm rất thấp. Điều này mang ý nghĩa rằng, dù có là người quyền cao chức trọng thế nào thì khi vào cung bái thánh cũng phải cúi đầu trước nhà ngài. Tại ban thờ cung cấm đặt ba bát hương lớn cùng ba ngai thờ được gọi là “Tam Vị Tản Viên Sơn”. Bát hương ở giữa là thờ Đức Thánh Tản cùng song thân phụ mẫu, bát hương bên phải thờ Quý Minh Đại Vương, bên tay trái là thờ Cao Sơn Đại Vương.
Lễ hội đền Và
Lễ hội chính của đền Và được tổ chức vào mùa xuân ngày rằm tháng Giêng với nghi lễ trung tâm là rước long ngai bài vị “Tam vị Đức Thánh Tản” từ đền Và qua sông Hồng sang tả ngàn đến đền Dội ở làng Di Bình, xã Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc để tế lễ và diễn lại sự tích nhà ngài tắm và trở về Đền Và. Lễ hội được tổ chức lớn 3 năm một lần vào các năm Tý, Mão, Ngọ, Dậu. Lễ hội được đánh giá là lớn và thu hút đông đảo nhân dân tham dự nhất xứ Đoài với đoàn rước mỗi năm dài tới 3 – 4 km.
Ngoài hội xuân, đền Và còn tổ chức hội thu vào rằm tháng chín với nghi thức đánh bắt cá trên sông Tích để chọn ra 99 con cá trắng to chế biến thành nhiều loại món khác nhau để tế Thánh. Tục lễ này xuất phát từ sự tích thánh dạy nhân dân đánh bắt cá được 100 con cá và người đã phóng sinh một con cá trê.
Đền Và là một trong số ít những ngôi đền tại Việt Nam còn lưu giữ được đầy đủ nét văn hóa thuần phong mỹ tục với những bài tế, cùng nghi thức được truyền từ cổ xưa.
=-=-=========
==========================================================================
=======================================================================
Đền Và toạ lạc trên đồi Và thuộc xã Trung Hưng, thị xã Sơn Tây. Đền Và thờ thần Tản Viên, vị thần đứng đầu trong tứ bất tử của Việt Nam.
Đền Và còn gọi là Đông Cung trong hệ thống tứ cung của xứ Đoài thờ Đức Thánh Tản Viên:
– Bắc Cung thuộc xã Tam Hồng, huyện Vĩnh Lạc, Vĩnh Phúc;
– Nam Cung thuộc xã Tản Lĩnh.
– Tây Cung thuộc xã Minh Quang, huyện Ba Vì, Hà Nội
Đền được Nhà nước Việt Nam xếp hạng là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia năm 1964. Đền có 18 đạo sắc phong của các đời vua.
Thánh Tản Viên Sơn còn gọi Đệ Nhất Phúc Đẳng Thần, con rể của Vua Hùng thứ 6, chồng của Công chúa Ngọc Hoa, người đã có công lớn giúp dân đánh thắng giặc nước Thuỷ Tinh bằng những trận thuỷ chiến ác liệt hiện vẫn còn rất nhiều dấu tích ở dải sườn phía đông núi Ba Vì. Ngoài ra, Ngài còn dạy nhân dân tìm cách chống hạn để cứu mùa màng, tìm ra lửa, dạy nhân dân múa hát, đánh cá…
Theo bia ký nhà đền: Đền Và đã có từ thời Việt Nam đang thuộc ách đô hộ của nhà Đường, lúc ấy đền là khu thờ nhỏ nhưng rất linh ứng. Ngôi đền đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, trong đó có lần trùng tu lớn vào năm 1884, năm 1829, năm 1902, năm 1932. Lần cuối được trùng tư vào năm 2008.
Đền Và có các công trình chính: Nghi Môn, lầu Cô Chín, sân Long hoá, Gác Chuông, Gác Trống, Tả – Hữu mạc, Tiền Tế, Thượng Điện, Hậu Cung, Nhà kho, Nhà kiệu.
Hậu cung là nơi thờ Mẹ Đức Thánh Tản Viên, mà dân ta tôn thờ là Đức Quốc Mẫu. Trong hậu cung đặt một khám thờ bài vị của Tam vị Đức Thánh Tản gồm đức Thánh Tản Viên và hai người em con chú là Thánh Cao Sơn và Thánh Quý Minh.
Toà ngoài của hậu cung có 4 pho tượng kích thước như người thật đứng nhìn vào nhau, tay cầm vũ khí và khoác áo bào đỏ gọi là “Tứ Thánh” trấn ở bốn cung quanh núi Ba Vì. Ngoài hiên nhà có hai pho tượng quan văn, quan võ ngồi hướng vào nhau.
Các hạng mục công trình được sử dụng các loại vật liệu quý như gỗ lim, gạch đá ong, gạch Bát Tràng, ngói mũi ri. Nhiều linh vật quý được trang trí như: bộ tứ linh (long – ly – quy – phượng), tứ quý (tùng – cúc – trúc – mai), hoa sen, hoa lan; các bức trạm bong, trạm nổi cách điệu, thể hiện bàn tay khéo léo, sức sáng tạo của những người thợ, lòng thành kính của muôn triệu người Việt với các bậc Thánh nhân tiên tổ.
Theo truyền thuyết, đền Và là nơi nghỉ ngơi của Đức Thánh Tản Viên mỗi khi ngài đi tuần thú, du ngoạn.
Gần đền Và còn có xóm Cá Trê cũng là một di tích gắn liền với truyền thuyết Thánh Tản Viên. Theo truyền thuyết thì trong một lần đi chơi,Thánh Tản Viên kéo vó bắt được 100 con cá. Thấy trong vó có con cá trê chửa đang quẫy, ngài bèn thả ra sông. Con cá mẹ sau khi sinh nở xong, đem cả chín con cá con về chầu bên đền Đức thánh. Ngày trước ta có thể nhìn thấy cá trê đá mẹ với đàn cá trê đá con. Tuy nhiên hiện nay bầy cá con đã mất, chỉ còn con cá trê mẹ.
-=-=========
==========================
Khu di tích đền Và (Sơn Tây)
Địa chỉ: thôn Vân Gia, xã Trung Hưng, thị xã Sơn Tây
Đền Và là ngôi đền nổi tiếng nhất trong hệ thống đền thờ tản viên sơn thánh ở Hà Nội. Năm 1964, đền Và được xếp hạng di tích lịch sử văn cấp quốc gia.
Theo truyền thuyết, đền Và là hành cung của Tản Viên Sơn Thánh mỗi lần người đi tuần thú hay du ngoạn.
Đền Và lưu giữ trong mình rất nhiều giá trị quý giá như 5 bản thần tích của Tản Viên Sơn Thánh, 18 đạo sắc phong, 47 đôi câu đối được chạm khắc công phu trên vách cột, cùng hoành phi gỗ, đá. …
Tại hậu cung đền thờ Tam Vị Đức Thánh Tản gồm Thánh Tản Viên, Quý Minh và Cao Sơn.
Ngôi đền được truyền tụng là đền thiêng, vô cùng linh ứng lời thỉnh cầu của con hương.
Lễ hội đền Và được tổ chức vào ngày 13 – 15 tháng giêng, cứ 3 năm lại tổ chức một lần lễ to. Lễ hội đền Và được đánh giá là lễ hội lớn nhất, đặc sắc nhất xứ Đoài.
=-=-=======================
============================================
Khu di tích đền Và (Sơn Tây)
Đền Và thuộc thôn Vân Gia, xã Trung Hưng, thị xã Sơn Tây, là một trong bốn cung thờ Thần Núi Ba Vì – Tản Viên Sơn Thánh, Đệ Nhất Phúc Thần trong Tứ bất tử của tâm thức dân gian Việt.
Đền tọa lạc trên một gò đất rộng, thấp hình con rùa đang duỗi bốn chân ngóng đầu xuống đầm Vân Mộng, hướng về phía mặt trời mọc. Theo truyền thuyết, đền Và là Hành cung của Tản Viên Sơn Thánh mỗi khi ngài đi tuần thủ, du ngoạn.
Đền được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia năm 1964.
