Hỏi Đáp Đạo Mẫu

Tam Phủ Công Đồng (Thiên Phủ, Địa Phủ, Thủy Phủ) và Tứ Phủ Vạn Linh (Thiên Phủ, Nhạc Phủ, Thoải Phủ hay Thủy Phủ, Địa Phủ) | 3 nhap 1

nhatkychuyenhoa
01/07/2026
29 Mins Read
2 Views
0 Comments
Tam_giao

Tam Phủ và Tứ Phủ

1SaveSửa đổi

Tranh Tam giáo (Phật – Đạo – Mẫu), chất liệu gỗ và sơn, khoảng cuối thế kỷ XIX đầu XX.
Nguồn: Tạp Chí Cổ Vật.

Mục lục

00:00

41:20Next Video

https://imasdk.googleapis.com/js/core/bridge3.774.0_en.html#deid=%22%22&eventfe_experiment_ids=%5B%5D&fid=%22goog_1184148437%22&genotype_experiment_data=%7B%22experimentStateProto%22%3A%22%5B%5B%5B45713128%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45796605%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2C745150931%2Cnull%2C%5Bnull%2C1%5D%5D%2C%5Bnull%2C749060184%2Cnull%2C%5Bnull%2C128%5D%5D%2C%5B841585769%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B846355750%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45761044%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45722344%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45801847%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45774999%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45784857%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5B%5D%5D%2C%5B45668885%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45685340%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45765927%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45734716%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45735891%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45663239%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45661356%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B839547366%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45676441%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45688859%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45685601%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5Bnull%2C45685602%2Cnull%2C%5Bnull%2C500%5D%5D%2C%5Bnull%2C45767902%2Cnull%2C%5Bnull%2C500%5D%5D%2C%5B45756824%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45794243%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45747172%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B775241416%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107959%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107958%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107957%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45753603%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45753604%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45761216%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%5D%2C%5B%5B16%2C%5B%5B1%2C%5B%5B31089630%5D%2C%5B31089631%2C%5B%5B45668885%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1000%2C%5B%5B95332046%5D%5D%5D%2C%5Bnull%2C%5B%5B95332047%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95338769%2C%5B%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5Bnull%2C1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95338770%2C%5B%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5Bnull%2C2%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95345206%5D%2C%5B95345207%2C%5B%5B45661356%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1%2C%5B%5B95351425%5D%2C%5B95351426%2C%5B%5B45676441%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1%2C%5B%5B95373378%2C%5B%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95373379%2C%5B%5B45747172%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B781107959%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B781107957%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95378629%5D%2C%5B95378630%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95381582%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45753603%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95381583%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45753604%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95382403%2C%5B%5B45794243%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95386528%2C%5B%5Bnull%2C45767902%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45756824%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95389581%5D%2C%5B95389582%2C%5B%5B635466687%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95390088%5D%2C%5B95390089%2C%5B%5B45784857%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5Bnull%2C%5B%5B95391735%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95391980%5D%2C%5B95391981%2C%5B%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5Bnull%2Cnull%2C%5C%22https%3A%2F%2Fpagead2.googlesyndication.com%2Fpagead%2Fmanaged%2Fjs%2Factiveview%2Fcurrent%2Frx_omid_video.js%5C%22%5D%5D%5D%5D%2C%5B95391982%2C%5B%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5Bnull%2Cnull%2C%5C%22https%3A%2F%2Fpagead2.googlesyndication.com%2Fomsdk%2Freleases%2Flive%2Fomid_monitoring_bin.js%5C%22%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95392425%5D%2C%5B95392426%2C%5B%5B45761216%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95393784%5D%2C%5B95393785%2C%5B%5B45796605%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95394237%5D%2C%5B95394238%2C%5B%5B45801847%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2Cnull%2Cnull%2C%5Bnull%2C1000%2C1%2C1000%5D%5D%22%7D&imalib_experiments=%5B95342168%2C95322027%2C95331589%2C95332046%2C95345207%5D&is_eap_loader=false&managed_js_experiment_id=0&page_correlator=3161142488203297&pvsid=11800336135672&top_accessible_page_url=%22https%3A%2F%2Fdao-mau.fandom.com%2Fvi%2Fwiki%2FTam_Ph%25E1%25BB%25A7_v%25C3%25A0_T%25E1%25BB%25A9_Ph%25E1%25BB%25A7%22

https://imasdk.googleapis.com/js/core/bridge3.774.0_en.html#deid=%22%22&eventfe_experiment_ids=%5B%5D&fid=%22goog_1184148438%22&genotype_experiment_data=%7B%22experimentStateProto%22%3A%22%5B%5B%5B45713128%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45796605%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2C745150931%2Cnull%2C%5Bnull%2C1%5D%5D%2C%5Bnull%2C749060184%2Cnull%2C%5Bnull%2C128%5D%5D%2C%5B841585769%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B846355750%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45761044%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45722344%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45801847%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45774999%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45784857%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5B%5D%5D%2C%5B45668885%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45685340%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45765927%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45734716%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45735891%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45663239%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45661356%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B839547366%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45676441%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45688859%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45685601%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5Bnull%2C45685602%2Cnull%2C%5Bnull%2C500%5D%5D%2C%5Bnull%2C45767902%2Cnull%2C%5Bnull%2C500%5D%5D%2C%5B45756824%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45794243%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45747172%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B775241416%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107959%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107958%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107957%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45753603%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45753604%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45761216%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%5D%2C%5B%5B16%2C%5B%5B1%2C%5B%5B31089630%5D%2C%5B31089631%2C%5B%5B45668885%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1000%2C%5B%5B95332046%5D%5D%5D%2C%5Bnull%2C%5B%5B95332047%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95338769%2C%5B%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5Bnull%2C1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95338770%2C%5B%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5Bnull%2C2%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95345206%5D%2C%5B95345207%2C%5B%5B45661356%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1%2C%5B%5B95351425%5D%2C%5B95351426%2C%5B%5B45676441%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1%2C%5B%5B95373378%2C%5B%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95373379%2C%5B%5B45747172%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B781107959%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B781107957%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95378629%5D%2C%5B95378630%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95381582%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45753603%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95381583%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45753604%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95382403%2C%5B%5B45794243%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95386528%2C%5B%5Bnull%2C45767902%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45756824%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95389581%5D%2C%5B95389582%2C%5B%5B635466687%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95390088%5D%2C%5B95390089%2C%5B%5B45784857%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5Bnull%2C%5B%5B95391735%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95391980%5D%2C%5B95391981%2C%5B%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5Bnull%2Cnull%2C%5C%22https%3A%2F%2Fpagead2.googlesyndication.com%2Fpagead%2Fmanaged%2Fjs%2Factiveview%2Fcurrent%2Frx_omid_video.js%5C%22%5D%5D%5D%5D%2C%5B95391982%2C%5B%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5Bnull%2Cnull%2C%5C%22https%3A%2F%2Fpagead2.googlesyndication.com%2Fomsdk%2Freleases%2Flive%2Fomid_monitoring_bin.js%5C%22%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95392425%5D%2C%5B95392426%2C%5B%5B45761216%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95393784%5D%2C%5B95393785%2C%5B%5B45796605%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95394237%5D%2C%5B95394238%2C%5B%5B45801847%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2Cnull%2Cnull%2C%5Bnull%2C1000%2C1%2C1000%5D%5D%22%7D&imalib_experiments=%5B95342168%2C95322027%2C95331589%2C95332046%2C95345207%5D&is_eap_loader=false&managed_js_experiment_id=0&page_correlator=3411840997657358&pvsid=11800336135672&top_accessible_page_url=%22https%3A%2F%2Fdao-mau.fandom.com%2Fvi%2Fwiki%2FTam_Ph%25E1%25BB%25A7_v%25C3%25A0_T%25E1%25BB%25A9_Ph%25E1%25BB%25A7%22

https://imasdk.googleapis.com/js/core/bridge3.774.0_en.html#deid=%22%22&eventfe_experiment_ids=%5B%5D&fid=%22goog_1184148439%22&genotype_experiment_data=%7B%22experimentStateProto%22%3A%22%5B%5B%5B45713128%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45796605%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2C745150931%2Cnull%2C%5Bnull%2C1%5D%5D%2C%5Bnull%2C749060184%2Cnull%2C%5Bnull%2C128%5D%5D%2C%5B841585769%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B846355750%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45761044%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45722344%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45801847%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45774999%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45784857%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5B%5D%5D%2C%5B45668885%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45685340%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45765927%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45734716%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45735891%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45663239%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45661356%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B839547366%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45676441%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45688859%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45685601%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5Bnull%2C45685602%2Cnull%2C%5Bnull%2C500%5D%5D%2C%5Bnull%2C45767902%2Cnull%2C%5Bnull%2C500%5D%5D%2C%5B45756824%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45794243%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45747172%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B775241416%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107959%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107958%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B781107957%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45753603%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45753604%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45761216%2Cnull%2Cnull%2C%5B%5D%5D%5D%2C%5B%5B16%2C%5B%5B1%2C%5B%5B31089630%5D%2C%5B31089631%2C%5B%5B45668885%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1000%2C%5B%5B95332046%5D%5D%5D%2C%5Bnull%2C%5B%5B95332047%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95338769%2C%5B%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5Bnull%2C1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95338770%2C%5B%5Bnull%2C45645574%2Cnull%2C%5Bnull%2C2%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95345206%5D%2C%5B95345207%2C%5B%5B45661356%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1%2C%5B%5B95351425%5D%2C%5B95351426%2C%5B%5B45676441%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B1%2C%5B%5B95373378%2C%5B%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95373379%2C%5B%5B45747172%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B781107959%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B792614055%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B781107957%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95378629%5D%2C%5B95378630%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95381582%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45753603%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95381583%2C%5B%5B45729602%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%2C%5B45753604%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95382403%2C%5B%5B45794243%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%2C%5B95386528%2C%5B%5Bnull%2C45767902%2Cnull%2C%5B%5D%5D%2C%5B45756824%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95389581%5D%2C%5B95389582%2C%5B%5B635466687%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95390088%5D%2C%5B95390089%2C%5B%5B45784857%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5Bnull%2C%5B%5B95391735%5D%5D%5D%2C%5B10%2C%5B%5B95391980%5D%2C%5B95391981%2C%5B%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5Bnull%2Cnull%2C%5C%22https%3A%2F%2Fpagead2.googlesyndication.com%2Fpagead%2Fmanaged%2Fjs%2Factiveview%2Fcurrent%2Frx_omid_video.js%5C%22%5D%5D%5D%5D%2C%5B95391982%2C%5B%5Bnull%2Cnull%2C45792627%2C%5Bnull%2Cnull%2C%5C%22https%3A%2F%2Fpagead2.googlesyndication.com%2Fomsdk%2Freleases%2Flive%2Fomid_monitoring_bin.js%5C%22%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95392425%5D%2C%5B95392426%2C%5B%5B45761216%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95393784%5D%2C%5B95393785%2C%5B%5B45796605%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2C%5B50%2C%5B%5B95394237%5D%2C%5B95394238%2C%5B%5B45801847%2Cnull%2Cnull%2C%5B1%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%5D%2Cnull%2Cnull%2C%5Bnull%2C1000%2C1%2C1000%5D%5D%22%7D&imalib_experiments=%5B95342168%2C95322027%2C95331589%2C95332046%2C95345207%5D&is_eap_loader=false&managed_js_experiment_id=0&page_correlator=962895492944425&pvsid=11800336135672&top_accessible_page_url=%22https%3A%2F%2Fdao-mau.fandom.com%2Fvi%2Fwiki%2FTam_Ph%25E1%25BB%25A7_v%25C3%25A0_T%25E1%25BB%25A9_Ph%25E1%25BB%25A7%22

Tứ Phủ

Tứ Phủ

Tứ Phủ [四府] là nhánh tín ngưỡng thờ Mẫu tại miền Bắc, đồng thời là nhánh phổ biến nhất của Đạo Mẫu.

Tứ Phủ bao gồm bốn “phủ” đại diện cho bốn miền trong vũ trụ.

  • Thiên phủ [天府]: miền trời, tượng trưng bởi màu đỏ.
  • Nhạc phủ [岳府]: miền rừng núi, tượng trưng bởi màu xanh lá.
  • Thoải (thủy) phủ [水府]: miền sông nước, tượng trưng bởi màu trắng.
  • Địa phủ [地府]: miền đất đai, tượng trưng bởi màu vàng. Ở đây tránh nhầm lẫn với “địa phủ” theo nghĩa “âm phủ”. Địa phủ trong Tứ Phủ là mặt đất nơi loài người sinh sống.

Mỗi vị thần thánh trong Tứ Phủ sẽ thuộc về một phủ, cai quản, quản lý những sự việc thuộc phủ đó. Trang phục của hầu hết các vị có màu sắc tương đồng với phủ của mình. Đại diện cho mỗi phủ là một vị Thánh Mẫu[1].

Tứ Phủ Vạn Linh

Tứ Phủ Vạn Linh [四府萬靈] là một cụm từ thường xuất hiện trong các lời cầu khấn, các khoa cúng; có nghĩa là “vô vàn (một vạn) chân linh của các vị thần thánh trong bốn miền.”

Thứ tự các phủ

Advertisement

Tam Phủ 

Tam Phủ

Có hai cách hiểu về từ “Tam Phủ [三府]”

  • Về mặt lịch sử Đạo Mẫu – Tứ Phủ: Tam Phủ là khái niệm tiền thân của Tứ Phủ, bao gồm ba miền: Thiên Phủ (màu xanh da trời), Địa Phủ (màu vàng), Thủy Phủ (màu trắng). Sau này, vào thời nhà Lê, lối thờ Thượng Ngàn (Thanh Sơn Nhất Phái) được kết hợp thêm vào, gọi là Nhạc Phủ; từ đó mà có Tứ Phủ.
  • Về mặt thứ tự: vì nhiều nguyên nhân khác nhau mà Tứ Phủ Thánh Mẫu hay được thể hiện qua Tam Tòa Thánh Mẫu. Phần Mối liên hệ giữa Tam Phủ và Tứ Phủ dưới đây sẽ trình bày một số giả thuyết lý giải điều này. Tựu trung lại, các giả thiết đều cho rằng khi nhắc đến Tam Phủ, thực chất là đã bao gồm Tứ Phủ.

Tam Phủ Công Đồng

Tam Phủ Công Đồng [三府公同] cũng là một cụm từ thường xuất hiện trong các lời cầu khấn, các khoa cúng. Cụm từ này có nghĩa là “hội đồng chung cai quản ba miền”. Đây có thể hiểu là hội đồng các thần thánh được cử ra để đại diện, cai quản những công việc trong ba miền.

Mối liên hệ giữa Tam Phủ và Tứ Phủ

Có rất nhiều giả thuyết giải thích về mối liên hệ giữa Tam Phủ và Tứ Phủ, tuy nhiên khó xác định chính xác giả thuyết nào khả tín nhất. Sở dĩ như vậy vì các tín ngưỡng Việt Nam hầu như chỉ được gìn giữ từ đời này sang đời khác qua hình thức truyền khẩu mà không có tài liệu rõ ràng và ít được nghiên cứu.

Dưới đây là một số giả thuyết phổ biến.

Advertisement

Tín ngưỡng Tam Phủ giao thoa với tín ngưỡng Sơn Trang

Tín ngưỡng thờ Tam Phủ (thiên-địa-thủy) giao thoa với tín ngưỡng thờ Sơn Trang của các dân tộc vùng núi phía Bắc, hình thành nên Tứ Phủ.

Thiên Địa đồng quy

Thuyết này cho rằng Thánh Mẫu Liễu Hạnh cai quản Địa Phủ và đại diện cho Thiên Phủ trong cõi nhân gian (thay cho Mẫu Thiên Tiên). Khi xuất hiện với tư cách đại diện này, Mẫu Liễu sẽ có phục trang màu đỏ của Thiên Phủ, thay vì màu vàng của Địa Phủ.

Nhận định: Sự phổ biến trong việc dùng “Tam Tòa Thánh Mẫu” để nói về Tứ Phủ Thánh Mẫu đến từ quan niệm từ xưa của người Việt Nam. “Tam tòa” không chỉ nói về số lượng chính xác, mà còn nói về sự bao quát, đầy đủ, hoàn chỉnh. Số ba xuất hiện rất nhiều trong lịch sử tâm linh, huyền học của nhân loại, chẳng hạn như Tam giới (Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới), Tam thời (quá khứ, hiện tại, tương lai), Chúa Ba Ngôi, Trimurti của đạo Hindu, v.v…

Bên cạnh đó, người Phương Đông thường dùng số lẻ thay vì số chẵn, để thể hiện sự cân bằng âm dương vì số lẻ là tổng của một số lẻ và một số chẵn. Hình tượng Tam Tòa Thánh Mẫu vì vậy mà mang tính biểu tượng của quyền năng thâu tóm toàn vũ trụ.

Tranh thờ Tam PhủTranh thờ Tứ Phủ

– Quán Thế Âm Bồ Tát, bên tay trái là Kim Đồng, bên tay phải Ngọc Nữ- Vua Cha: Vua Cha Thoải Phủ – Vua Cha Nhạc Phủ – Vua Cha Thiên Phủ- Thánh Mẫu: Mẫu Thượng Ngàn – Mẫu Thiên Tiên – Mẫu Thoải– Quán Thế Âm Bồ Tát, bên tay trái là Kim Đồng, bên tay phải Ngọc Nữ- Vua Cha: Vua Cha Thoải Phủ – Vua Cha Thiên Phủ – Vua Cha Địa Phủ – Vua Cha Nhạc Phủ- Thánh Mẫu: Mẫu Địa Tiên – Mẫu Thượng Ngàn – Mẫu Thiên Tiên – Mẫu Thoải

Advertisement

Vị trí trên ban thờ

Vì Tứ Phủ Thánh Mẫu thường được chuyển hóa thành Tam Tòa Thánh Mẫu, nên ở mỗi đền điện, vị trí tôn tượng của các Thánh Mẫu cũng có sự khác nhau. Sau đây là một số cách bài trí phổ biến.

A – 1 tượng Thánh Mẫu

Bức tượng Thánh Mẫu đại diện cho cả bốn vị trong Tứ Phủ Thánh Mẫu

B – 3 tượng Thánh Mẫu

1. Không có ban thờ ngoài trời và ban thờ Sơn Trang

  • Thiên – Địa đồng quy: trong trường hợp này, Mẫu Liễu Hạnh giữ vị trí là Mẫu Đệ Nhất, vừa là Mẫu Địa, vừa đại diện cho Mẫu Thiên Tiên.
Tam Tu Phu - diagram 1
  • Nhạc Phủ và Địa Phủ đồng nhất: trong trường hợp này, Mẫu Đệ Nhị bao gồm cả Mẫu Nhạc Tiên và Mẫu Địa Tiên
Tam Tu Phu - diagram 2-0

Advertisement

2. Chỉ có ban thờ Sơn Trang

Tam Tu Phu - diagram 3-0

3. Chỉ có ban thờ ngoài trời

Tam Tu Phu - diagram 4

4. Có cả ban thờ ngoài trời và ban thờ Sơn Trang

Trong trường hợp này, tùy theo màu sắc phục trang mà phân định tôn tượng các Thánh Mẫu. Thông thường là Mẫu Thiên được thờ thêm ở ban ngoài trời HOẶC Mẫu Thượng Ngàn được thờ thêm ở ban Sơn Trang.

C – 4 tượng Thánh Mẫu

Trong trường hợp này, Mẫu Thiên Tiên luôn ở vị trí chính giữa, cao nhất. Dưới đây là một số cách sắp xếp thường thấy:

Tam Tu Phu - diagram 5
Tam Tu Phu - diagram 6
Tam Tu Phu - diagram 7

Kết luận: Bất kể cách thức và vị trí bày biện của đền điện có khác nhau như thế nào đi chăng nữa, thì tôn tượng các vị Thánh Mẫu luôn đại diện cho cả Tứ Phủ Thánh Mẫu.

Advertisement

Tham khảo

  1.  Four Palaces – Tứ Phủ, https://fourpalacestuphu.com

=-==========================================

======================

Tứ phủ là một tín ngưỡng nằm trong của tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam. Tứ phủ bao gồm:

  • Thiên phủ : Các vị thánh  cai quản bầu trời, làm chủ các quyền năng mây mưa, gió bão, sấm chớp.
  • Nhạc phủ: Các vị thánh trông coi miền rừng núi, ban phát của cải cho chúng sinh.
  • Thuỷ phủ ( hay Thoải Phủ)  Các vị thánh trị vì các miền sông nước, giúp ích cho nghề trồng lúa nước và ngư nghiệp.
  • Địa phủ: Các vị thánh quản lí vùng đất đai, là nguồn gốc cho mọi sự sống.

            Như vậy, Tam phủ là hệ thống của ba phủ: Thiên Phủ, Nhạc Phủ, và Thủy Phủ (Thoải Phủ).
.       Tứ Phủ là bao gồm Tam Phủ + Địa Phủ.
      Trong đèn thờ Mẫu ta thường thấy thờ Tam Tòa Thánh Mẫu đó là các vị thánh mẫu đại diện cho Thiên Phủ, Nhạc Phủ, Thoải Phủ:

  •  Mẫu đệ Nhất ; Đại diện cho Thiên Phủ. Mẫu Đệ Nhất thường còn gọi là Mẫu Thượng Thiên.
  • Mẫu đệ Nhị : Đại diện cho Nhạc Phủ. Mẫu Đệ Nhị còn gọi là Mẫu Thượng Ngàn.
  •  Mẫu đệ Tam : Đại diện cho Thoải Phủ. Mẫu Đệ Tam còn gọi là Mẫu Thoải.

 Mẫu Đệ Tứ còn gọi là Mẫu Địa. Mẫu Địa ít được thờ hơn và  thường thờ nơi quàn các vong linh.

=-===============

==============================================

Tứ Phủ

SaveSửa đổi

Tứ Phủ [四府] là nhánh tín ngưỡng Đạo Mẫu, phổ biến tại miền Bắc. Sở dĩ gọi là Tứ Phủ vì các vị thánh được chia thành bốn phủ:

  • Thiên phủ [天府]: miền trời, tượng trưng bởi màu đỏ.
  • Địa phủ [地府]: miền đất đai, nhân sinh, tượng trưng bởi màu vàng.
  • Thoải (thủy) phủ [水府]: miền sông nước, tượng trưng bởi màu trắng.
  • Nhạc phủ [岳府]: miền rừng núi, tượng trưng bởi màu xanh lá.

Mỗi vị thần thánh trong Tứ Phủ sẽ thuộc về một phủ, cai quản, quản lý những sự việc thuộc phủ đó. Trang phục của hầu hết các vị có màu sắc tương đồng với phủ của mình. Đại diện cho mỗi phủ là một vị Thánh Mẫu.

Bên cạnh khái niệm “Tứ Phủ”, người ta cũng hay nhắc đến khái niệm “Tam Phủ [三府]”. Để đọc thêm về mối liên hệ giữa hai khái niệm này, vui lòng đọc bài Tam Phủ và Tứ Phủ.

Thần điện Tứ Phủ
Thần tích và Di tích
Hầu đồng
Tam Phủ và Tứ Phủ
Thần điện Tứ Phủ
Thần tích và Di tích
Hầu đồng

=-================

===============================================

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam – Tứ phủ là một trong những tín ngưỡng dân gian đặc sắc nhất của người Việt. Để một người mới tìm hiểu có thể dễ dàng nắm bắt, bạn có thể hình dung hệ thống này giống như một “bộ máy quản lý” thế giới tâm linh, được phân chia theo các miền (phủ) khác nhau.

Dưới đây là sơ đồ hệ thống các vị Thánh trong Tứ phủ để bạn dễ hình dung:

1. Ý niệm về “Tứ Phủ” (Bốn miền)

Tín ngưỡng này chia thế giới thành 4 miền, mỗi miền có một vị Thánh Mẫu cai quản, tượng trưng cho các yếu tố tự nhiên gắn liền với đời sống con người:

  • Thiên phủ (Miền trời): Cai quản bầu trời, làm chủ các hiện tượng khí tượng.
  • Nhạc phủ (Miền rừng núi): Cai quản vùng rừng núi, tài nguyên thiên nhiên.
  • Thoải phủ (Miền sông nước): Cai quản sông ngòi, biển cả, nước nôi.
  • Địa phủ (Miền đất): Cai quản vùng đất đai, sự sinh sôi nảy nở.

2. Hệ thống Thần linh theo thứ bậc (Từ cao xuống thấp)

Trong một điện thờ, các vị thần thường được sắp xếp theo lớp từ trên xuống dưới theo thứ tự:

Thứ bậcTên hàng ThánhÝ nghĩa
1Chư Phật, Vua ChaĐứng đầu điện thần (Ngọc Hoàng Thượng Đế, Vua Cha Bát Hải, Tản Viên Sơn Thánh…).
2Tam/Tứ Tòa Thánh MẫuCác vị nữ thần tối cao cai quản 4 miền (Thiên, Nhạc, Thoải, Địa).
3Ngũ vị Tôn QuanCác vị quan lớn thay mặt Thánh Mẫu cai quản công việc các phủ.
4Thập nhị Chầu BàCác vị nữ tướng, trợ thủ đắc lực giúp việc cho các Thánh Mẫu.
5Thập vị Ông HoàngCác vị hoàng tử, nhân vật lịch sử có công được phong thánh.
6Thánh Cô, Thánh CậuCác vị tiểu tiên, những người hầu cận, các vị trẻ tuổi linh thiêng.
7Hạ ban (Ngũ Hổ, Thanh Xà Bạch Xà)Các vị thần trấn giữ cửa điện, xua đuổi tà ma.

3. Giải thích chi tiết cho người mới

  • Tam Tòa Thánh Mẫu vs Tứ Phủ Thánh Mẫu: Bạn thường nghe “Tam tòa” (3 vị) vì đây là những vị chính yếu, nhưng trong hệ thống đầy đủ thì có 4 vị (thêm Địa phủ). Mẫu Liễu Hạnh (vị thần chủ đạo) là biểu tượng cao nhất của đạo Mẫu.
  • Màu sắc đại diện: Mỗi phủ có một màu đặc trưng giúp bạn nhận diện các giá hầu đồng:
    • Thiên phủ (Đỏ): Sự tôn nghiêm, quyền năng.
    • Nhạc phủ (Xanh): Sự tươi tốt của rừng núi.
    • Thoải phủ (Trắng): Sự tinh khiết, mát lành của nước.
    • Địa phủ (Vàng): Sự màu mỡ, ổn định của đất.
  • Lý do thờ cúng: Tín ngưỡng này không chỉ là tôn giáo mà còn là sự “uống nước nhớ nguồn”. Nhiều vị Thánh trong Tứ phủ vốn là các nhân vật có thật trong lịch sử (như Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, Ông Hoàng Mười, Ông Hoàng Bảy…) được nhân dân thần thánh hóa vì lòng biết ơn và sự ngưỡng mộ.

Lưu ý nhỏ cho người mới

Khi bước vào một ngôi đền hay điện thờ, bạn chỉ cần ghi nhớ nguyên tắc: Càng lên cao (trong cách sắp xếp bàn thờ), vị trí của vị Thánh đó càng cao. Thông thường, người dân đến lễ bái không cần phải thuộc lòng danh hiệu của tất cả hàng chục vị thánh, mà thường hướng tâm thành kính tới ban Công đồng (nơi hội tụ các vị thần) và ban Thánh Mẫu là đủ.

-=-==

=========================

======================

Hệ thống điện thần trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam – Tứ phủ rất phong phú, mang tính hỗn dung giữa lịch sử, thần thoại và văn hóa dân gian. Để người mới có thể nắm bắt hệ thống này một cách đầy đủ và có hệ thống, bạn hãy nhìn vào thứ tự từ cao xuống thấp (từ “hàng” cao nhất đến “hàng” gần gũi nhất) như sau:

1. Hàng Vua Cha (Tứ Phủ Thánh Đế)

Đứng đầu điện thần là các vị Vua Cha cai quản các cõi:

  • Vua Cha Thiên phủ: Ngọc Hoàng Thượng Đế (cai quản cõi trời).
  • Vua Cha Nhạc phủ: Tản Viên Sơn Thánh (cai quản cõi rừng núi).
  • Vua Cha Thoải phủ: Vua Cha Bát Hải Động Đình (cai quản cõi sông nước).
  • Vua Cha Địa phủ: (Thường ít tài liệu ghi chép cụ thể về danh hiệu cá nhân, thường được thờ chung trong hệ thống).

2. Hàng Thánh Mẫu (Tam Tòa – Tứ Phủ)

Đây là hàng chủ đạo, giữ vị trí trung tâm trong mọi đền điện:

  • Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên: Mẫu Liễu Hạnh (cai quản cõi trời – áo đỏ).
  • Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn: (cai quản cõi rừng núi – áo xanh).
  • Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ: (cai quản cõi sông nước – áo trắng).
  • Mẫu Đệ Tứ Địa Tiên: (cai quản cõi đất đai – áo vàng).

3. Hàng Ngũ Vị Tôn Quan (Hội đồng Quan Lớn)

Các vị tướng lĩnh giúp việc cho Vua Cha và Thánh Mẫu, thay mặt cai quản bốn phủ:

  • Quan Lớn Đệ Nhất: Thượng Thiên (áo đỏ).
  • Quan Lớn Đệ Nhị: Giám Sát (Thượng Ngàn – áo xanh).
  • Quan Lớn Đệ Tam: Thoải Phủ (áo trắng).
  • Quan Lớn Đệ Tứ: Khâm Sai (áo vàng).
  • Quan Lớn Đệ Ngũ: Tuần Tranh (áo xanh lam).

(Ngoài ra còn có hàng Lục Phủ Tôn Ông, thường bao gồm các quan phụ tá như Quan Đệ Lục, Quan Đệ Thất, Quan Đệ Bát…)

4. Hàng Thập Nhị Chầu Bà

Các vị nữ tướng, trợ thủ đắc lực hầu cận Thánh Mẫu:

  • Chầu Đệ Nhất, Đệ Nhị, Đệ Tam, Đệ Tứ.
  • Chầu Năm (Suối Lân), Chầu Lục, Chầu Bảy (Kim Giao), Chầu Tám (Bát Nàn), Chầu Chín, Chầu Mười (Đồng Mỏ).
  • Chầu Bé (Bắc Lệ), Chầu Bản Đền.

5. Hàng Thập Vị Ông Hoàng

Các vị hoàng tử (thường là nhân vật lịch sử được thần thánh hóa):

  • Ông Hoàng Cả, Ông Hoàng Đôi, Ông Hoàng Bơ, Ông Hoàng Tư, Ông Hoàng Năm, Ông Hoàng Sáu, Ông Hoàng Bảy (Bảo Hà), Ông Hoàng Tám, Ông Hoàng Chín, Ông Hoàng Mười (Nghệ An).

(Lưu ý: Trong thực hành hầu đồng phổ biến nhất là Ông Hoàng Bơ, Ông Hoàng Bảy và Ông Hoàng Mười).

6. Hàng Tứ Phủ Thánh Cô

Các nữ thần trẻ tuổi, thị nữ hầu cận:

  • Cô Đệ Nhất (Thượng Thiên), Cô Đôi (Thượng Ngàn), Cô Bơ (Thoải Cung), Cô Tư (Địa Cung), Cô Năm (Suối Lân), Cô Sáu (Sơn Trang)… cho đến Cô Bé (như Cô Bé Bắc Lệ, Cô Bé Thoải…).

7. Hàng Tứ Phủ Thánh Cậu

Các nam nhi đồng, phụ tá cho các Ông Hoàng:

  • Cậu Hoàng Cả, Cậu Hoàng Đôi, Cậu Hoàng Bơ, Cậu Hoàng Tư, Cậu Bé Bản Đền…

8. Hạ Ban (Hội đồng Thần linh trấn giữ)

Các vị thần trấn giữ cửa điện, bảo vệ sự tôn nghiêm:

  • Ngũ Hổ Thần Quan: (Đông, Nam, Trung Ương, Tây, Bắc) – Trấn giữ 5 phương.
  • Ông Lốt: Thanh Xà (rắn xanh) và Bạch Xà (rắn trắng) – Thần bảo vệ.

Mẹo ghi nhớ cho người mới:

  1. Màu sắc: Tứ phủ gắn liền với 4 màu cơ bản: Đỏ (Thiên – Trời), Xanh (Nhạc – Rừng), Trắng (Thoải – Nước), Vàng (Địa – Đất). Nhìn vào màu áo của các vị thánh khi ngự đồng, bạn có thể đoán được vị đó thuộc phủ nào.
  2. Tính chất:
    • Hàng Quan Lớn thường mang tính quyền uy, thực thi mệnh lệnh.
    • Hàng Chầu Bà mang tính chiến đấu, hộ quốc hoặc cai quản vùng miền.
    • Hàng Ông Hoàng mang tính phong lưu, tài hoa, ban tài lộc.
    • Hàng Thánh Cô, Thánh Cậu mang tính gần gũi, tươi vui, trẻ trung.

=-========================================================================

================================================================================================

Hệ thống thần linh Tứ Phủ (Tứ Phủ Vạn Linh)

Nội dung chính

Hệ thống thần linh Tứ Phủ (Tranh Hàng Trống)
Hệ thống thần linh Tứ Phủ (Tranh Hàng Trống)

Tứ phủ là khái niệm thường được đi liền với khái niệm tam phủ – hệ thống ba vị mẫu đệ nhất, đệ nhị và đệ tam (Thiên – Địa – Thoải), còn gọi là Tam phủ Công Đồng.

Từ thời vua Lê Lợi mới ghép thêm phái Thanh Sơn vào hệ thống thờ thần linh tam phủ, hình thành hệ thống tứ phủ (Thiên – Địa – Thoải – Nhạc). Tuy nhiên, do các tín ngưỡng Việt Nam hầu như chỉ được gìn giữ từ đời này sang đời khác qua hình thức truyền khẩu mà không có tài liệu rõ ràng và ít được nghiên cứu. Do đó có sự đa dạng tùy theo từng vùng, và được giải thích theo nhiều hướng khác nhau.

Vậy cụ thể hệ thống các vị thần linh bao gồm những ai? Bạn đọc cùng theo dõi trong nội dung sau đây.

Hệ thống tóm tắt

  1. Bồ Tát
  2. Đức Vua Cha
  3. Thánh Mẫu
  4. Hội đồng Quan Lớn
    1. Ngũ Vị Tôn Quan
    2. Lục Phủ Tôn Ông
  5. Quan Nam Tào – Bắc Đẩu
  6. Nhị Vị Quỳnh Quế Công Chúa
  7. Thập Nhị Vị Chầu Bà
  8. Thập Vị Ông Hoàng
  9. Bát Bộ Sơn Trang
  10. Tứ Phủ Thánh Cô
    1. Cô Bản Đền Bản Cảnh
  11. Thập Nhị Cô Sơn Trang
  12. Tứ Phủ Thánh Cậu
  13. Hạ Ban
  14. Hệ thống các vị Thánh phối thờ cùng Tứ Phủ
    1. Hệ thống Mẫu Thần
    2. Công đồng Trần Triều
    3. Hệ thống Nữ Thần
    4. Hệ thống Nam Thần

Diễn giải chi tiết

Bồ Chư Phật và Bồ Tát

Nhiều người thường cho rằng Tứ Phủ Vạn Linh hoàn toàn không liên quan đến Đạo Phật. Trái ngược lại, Đạo Phật lại có vị trí quan trọng trong hệ thống Tứ Phủ. Thường thấy tại các ngôi đền thuộc Tứ Phủ thường đặt tượng thờ Bồ Tát thờ tự, cung kính. Ngoài ra trong các bài văn khấn Tứ Phủ cũng thỉnh đến Bồ Tát.

Đức Vua Cha

Đức Vua Cha là những vị thần đứng đầu bốn miền: Trời – Đất – Núi – Nước trong vũ trụ. Các ngài có quyền năng tối linh, ra lệnh cho các vị thần khác. Các ngài có đền thờ riêng. Tại các ngôi đền khác, ngài có ban thờ riêng nhưng không phải tại vị trí cao nhất. Bởi vị trí cao nhất, theo quan niệm thờ tự tại đền điện Việt Nam, thì vị trí này là hậu cung luôn là nơi thờ Tam tòa Thánh Mẫu.

Các vị Đức Vua Cha đại thánh bao gồm:

  1. Vua Cha Thiên Phủ (vùng trời) – Danh hiệu: Ngọc Hoàng Thượng Đế – Màu sắc đại điện: màu vàng
  2. Vua Cha Thủy Phủ (vùng sông nước) – Danh hiệu: Vua Cha Thủy Quốc Động Đình – Màu sắc đại diện: màu trắng.
  3. Vua Cha Nhạc Phủ (vùng rừng núi) – Danh hiệu: Đức Thánh Tản Viên, Tản Viên Sơn Thánh – Màu sắc đại diện: màu xanh.
  4. Vua Cha Địa Phủ (vùng đất): hiện chưa có tài liệu nào ghi chép về vị thánh nắm giữ ngôi vị này trong tín ngưỡng Tứ Phủ.

Thánh Mẫu

Thánh Mẫu bao gồm 4 vị thánh mẫu có quyền phép tối cao theo Tứ Phủ Vạn Linh và 3 vị thánh mẫu hay Tam Tòa Thánh Mẫu theo Công đồng Tam Phủ. Giống như Đức Vua Cha, mỗi vị thánh mẫu mang quyền phép phụ trách mỗi vùng riêng biệt gồm vùng trời, núi rừng, vùng nước và vùng đất. Tại các ngôi đền trên đất Bắc, Tam Tòa Thánh Mẫu được thờ tự phổ biến và được đặt tại vị trí cao nhất và cung kính nhất tại cấm cung hay hậu cung. Các mẫu thường có có các thánh cô theo hầu và giúp việc (Tứ Phủ Thánh Cô sẽ được nêu ở mục sau). Nếu dâng lễ hay hầu thánh mẫu thường có nhiều quy tắc phức tạp hơn những vị thánh khác. Bạn đọc tham khảo cụ thể tại mỗi bài đọc viết chi tiết về mỗi vị thánh mẫu.

Tứ Phủ Thánh Mẫu bao gồm các vị:

  1. Mẫu Đệ Nhất Thiên Tiên (Thiên Phủ) – Danh hiệu: Thanh Vân Công Chúa – Màu sắc: màu xanh hoặc màu hồng.
  2. Mẫu Đệ Nhị Địa Tiên (Địa phủ) – Danh hiệu: Liễu Hạnh Công Chúa – Màu sắc: màu đỏ
  3. Mẫu Đệ Tam Thủy Cung (Thoải phủ) – Danh hiệu: Xích Lân Công Chúa – Màu sắc: màu trắng
  4. Mẫu Đệ Tứ Nhạc Tiên (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Sơn Lâm Công Chúa – Màu sắc: màu xanh

Tam Tòa Thánh Mẫu là 3 trong 4 vị thánh mẫu trên gồm:

  1. Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên (Thiên Phủ) – Danh hiệu: Liễu Hạnh Công Chúa – Màu sắc: màu đỏ
  2. Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: La Bình Công Chúa – Màu sắc: màu xanh
  3. Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ (Thoải Phủ) – Danh hiệu: Xích Lân Công Chúa – Màu sắc: màu trắng

Hội đồng Quan Lớn

“Năm dinh quan lớn, mười dinh các quan” là câu văn khấn để thỉnh hội đồng quan lớn bao gồm 10 vị tôn quan có công giúp Vua Cha Bát Hải Động Đình đánh giặc ngoại xâm thời vua Hùng Vương thứ 18. Các ngài thay mặt Mẫu cai quản 4 cõi Thiên Địa Thủy Nhạc.

Tuy nhiên, trong hệ thống thần linh Tam Tứ Phủ lại chia ra các vị thuộc Ngũ Vị Tôn Quan và các vị thuộc Lục Phủ Tôn Ông. Có thể bởi tại một số bản thần tích nói rằng Ngũ Vị Tôn Ông là con của Ngọc Hoàng Thượng Đế giáng hạ cùng một lúc vào nước Nam làm 5 trong 10 vị tướng của Vua Cha Bát Hải Động Đình để giúp Vua Cha đánh thắng giặc ngoại xâm trên 8 cửa biển thời Hùng Vương thứ 18.

Còn 5 vị tướng còn lại của Vua Cha Bát Hải Động Đình được xếp vào hàng Lục Phủ Tôn Ông, từ quan đệ Lục đến Quan Đệ Thập và ít được thờ tại các đền thờ thuộc Tứ Phủ. Trong đó, Quan Điều Thất và Quan Triệu Tường thường hay được thỉnh về đồng sau hàng Ngũ Vị Tôn Quan.

Ngũ Vị Tôn Quan

  1. Đệ Nhất Tôn Quan quyền cai Thiên Phủ – Danh hiệu: Quan Lớn Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Nhất Tôn Ông, Đức Thánh Cả – Màu sắc đại diện: Màu đỏ
  2. Đệ Nhị Tôn Quan quyền cai rừng núi Lâm Cung – Danh hiệu: Quan Thanh Tra Giám Sát, Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn – Màu sắc đại điện: màu xanh lá.
  3. Đệ Tam Tôn Quan quản cai miền sông nước – Danh hiệu: Quan Lớn Đệ Tam – Màu sắc đại điện: màu trắng.
  4. Đệ Tứ Tôn Quan quyền cai đất bằng – Danh hiệu: Quan Đệ Tứ Khâm Sai quyền cai Tứ Phủ – Màu sắc đại diện: màu vàng.
  5. Đệ Ngũ Tôn Quan quản cai Sông Tranh – Danh hiệu Quan Lớn Tuần Tranh – Màu sắc đại diện: màu lam, xanh nhạt hoặc tím than.

Lục Phủ Tôn Ông

  1. Quan Lớn Đệ Lục – Màu sắc đại diện: màu đỏ.
  2. Quan Lớn Đệ Thất – Danh hiệu: Quan Điều Thất – Màu sắc đại diện: màu đỏ
  3. Quan Lớn Đệ Bát Đồng Bằng Sông Diêm – Màu sắc đại diện: màu vàng.
  4. Quan Lớn Đệ Thập Triệu Tường – Danh hiệu: Quan Hoàng Triệu – Màu sắc đại diện: màu vàng.

Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Quan Nam Tào – Bắc Đẩu là các vị thần trông coi các ngôi sao trong hai chòm sao Nam Tào và Bắc Đẩu. Các ngài không xuất hiện trong nghi thức hầu đồng và cũng không có đền thờ riêng. Tuy nhiên, các ngài được phối thờ tại nhiều đền điện thuộc hệ thống thần linh Tứ Phủ và hiện chưa có màu sắc đại diện.

  1. Quan Nam Tào
  2. Quan Bắc Đẩu

Nhị Vị Quỳnh Quế Công Chúa

Quỳnh Hoa Công Chúa và Quế Hoa Công Chúa là hai vị hầu cận Mẫu Thượng Thiên hay Tam Tòa thánh mẫu được gọi chung là Nhị vị Quỳnh Quế Công Chúa.

“Ban cho chúa ở chầu bà Liễu tiên

Vâng lệnh truyền sớm trưa chầu trực”

Tuy nhiên, trong nghi thức hầu đồng hiện nay không có các giá Chầu Quỳnh Chầu Quế.

Thập Nhị Vị Chầu Bà

Thập nhị vị Chầu Bà còn được nhân gian gọi là thập nhị Tiên nương. Đây là hàng vị gồm mười hai vị chầu bà cai quản khắp vùng bốn phương tám hướng trải từ vùng rừng đến vùng nước. Các vị đều được coi là hóa thân, người phục vụ trực tiếp của Tứ Vị Thánh Mẫu. Nhân dân thường coi Tứ Vị Chầu Bà là đại diện cho thần linh Tứ Phủ. Dù vậy, số lượng các vị thánh mẫu tăng lên con số 12.

Một số vị Chầu Bà thường về giáng đồng nên được con nhang đệ tử biết rõ về thần tích, rõ ràng về nơi thờ tự riêng. Một số Chầu Bà thì bị hạn chế về mặt thông tin tìm hiểu.

Hệ thống Thập Nhị Vị Chầu Bà gồm:

  1. Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên (Thiên phủ) – Màu sắc đại diện: màu đỏ
  2. Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Ngôi Kiều Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu xanh
  3. Chầu Đệ Tam Thoải Phủ (Thoải Phủ) – Danh hiệu: Thủy Điện Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu trắng.
  4. Chầu Đệ Tứ Khâm Sai (Địa phủ) – Danh hiệu: Chiêu Dung Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu vàng.
  5. Chầu Năm Suối Lân (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Suối Lân Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu xanh lam hoặc xanh thiên thanh.
  6. Chầu Lục Cung Nương (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Lục Cung Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu lam.
  7. Chầu Bảy Kim Giao (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Tân La Công Chúa. Màu sắc đại diện: màu tím hoặc xanh.
  8. Chầu Tám Bát Nàn (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Nữ Tướng Bát Nàn – Màu sắc đại diện: màu vàng.
  9. Chầu Chín Cửu Tỉnh – Màu sắc đại diện: màu đỏ (một số nơi là màu hồng)
  10. Chầu Mười Đồng Mỏ (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Nữ Tướng Đồng Mỏ Chi Lăng – Màu sắc đại diện: màu vàng.
  11. Chầu Bé Bắc Lệ (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Bắc Lệ Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu đen hoặc xanh chàm.
  12. Chầu Bản Đền – Danh hiệu: Thủ Điện Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu hồng, màu xanh hoặc màu trắng.

Thập Vị Ông Hoàng

Dưới hàng Chầu Bà là Thập Vị Ông Hoàng. Thập vị Ông Hoàng đều có gốc tích là con trai Vua Cha Bát Hải Động Đình, tuy nhiên các thần tích Thập Vị Ông Hoàng thường được địa phương hóa mà gắn với một nhân vật lịch sử thường là các danh tướng có công dẹp loạn cứu nước, đóng góp vào công cuộc khai sáng, mở mang đất nước, giúp đỡ nhân dân ổn định cuộc sống. Trong số 10 ông thì có ba ông thường về giáng đồng gồm Ông Hoàng Bơ, Ông Hoàng Bẩy, Ông Hoàng Mười. Bởi vậy, đây cũng là ba ông hoàng được nhân dân biết đến nhiều hơn cả so với các Ông Hoàng còn lại.

  1. Ông Hoàng Cả (Thiên Phủ) – Danh hiệu Ông Hoàng Quận/ Lê Lợi – Màu sắc đại diện: màu đỏ.
  2. Ông Hoàng Đôi (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh lá.
  3. Ông Hoàng Bơ (Thoải Phủ) – Màu sắc đại diện: màu trắng.
  4. Ông Hoàng Tư (Địa Phủ) – Danh hiệu: Ông Hoàng Khâm Sai – Màu sắc đại diện: màu vàng.
  5. Ông Hoàng Năm – Màu sắc đại diện: màu xanh ngọc
  6. Ông Hoàng Lục – Màu sắc đại diện: màu đỏ, hoặc đen hoặc xanh.
  7. Ông Hoàng Bảy (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Ông Bảo Hà, Ông Hoàng Bảy Bảo Hà – Màu sắc đại diện: màu lam hoặc tím chàm.
  8. Ông Hoàng Bát (Thoải Phủ) – Bao gồm 2 vị là Ông Hoàng Bắc Quốc mặc áo vest kiểu Tàu và Ông Hoàng Bát Nùng mặc áo vàng khi ngự đồng.
  9. Ông Hoàng Chín (Thiên Phủ) – Danh hiệu: Ông Chín Cờn Môn hoặc Ông Chín Thượng Ngàn – Màu sắc đại diện: Ông Chín Cờn Môn – màu đen,
  10. Ông Chín Thượng Ngàn – màu xanh đỏ xen kẽ.
  11. Ông Hoàng Mười (Địa Phủ) – Danh hiệu: Ông Nghệ An – Màu sắc đại diện: màu vàng.
  12. Ông Hoàng Báo Đông Cuông – Màu sắc đại diện: màu vàng.

Bát Bộ Sơn Trang

Bát Bộ Sơn Trang là 8 vị tướng Sơn Trang hầu cận mẫu Thượng Ngàn. Con số 8 đại diện cho 8 phương trời đất. Chúa Sơn Trang ngự ở giữa tám vị đại diện cho vị thánh mẫu ở trung tâm trời đất.

Tương truyền, các vị này là 8 vị tướng phù giúp An Dương Vương giữ nước. Đồng thời các vị cũng hiển linh giúp Hai Bà Trưng và các đời vua sau này.

Tứ Phủ Thánh Cô

Tứ Phủ Thánh Cô là những vị thánh cô hầu cận các vị Thánh mẫu hoặc các Chầu. Người ta thường có lời tấu để cô kêu thay lạy đỡ trước cửa Thánh Mẫu để Mẫu chứng cho lòng thành của con nhang đệ tử.

  1. Cô Đệ Nhất Thượng Thiên (Thiên Phủ) – Màu sắc đại diện: màu đỏ.
  2. Cô Đôi Thượng Ngàn (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh lá.
  3. Cô Bơ (Thoải Phủ) – Danh hiệu: Cô Bơ Thoải Phủ, Cô Bơ Bông, Cô Bơ Hàn Sơn, Cô Ba Tây Hồ – Màu sắc đại diện: màu trắng.
  4. Cô Tư Tây Hồ (Địa Phủ) – Màu sắc đại diện: màu vàng
  5. Cô Năm Suối Lân (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh thiên thanh hoặc xanh lá.
  6. Cô Sáu Sơn Trang (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh lam hoặc tím chàm.
  7. Cô Bảy Kim Giao (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu tím hoặc chàm xanh.
  8. Cô Tám Đồi Chè (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh, có nơi là tím hoa cà.
  9. Cô Chín Sòng Sơn (Thiên Phủ) – Màu sắc đại diện: màu hồng.
  10. Cô Mười Mỏ Ba (Nhạc Phủ) hoặc Cô Mười Đồng Mỏ – Màu sắc đại diện: màu vàng
  11. Cô Bé Thượng Ngàn (Nhạc Phủ) với màu áo ngự về đồng họa tiết thổ cẩm
  12. Cô Bé Đông Cuông (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh
  13. Cô Bé Thoải Phủ (Thoải Phủ) – Màu sắc đại diện: màu trắng

Cô Bản Đền Bản Cảnh

Cô Bản Đền Bản Cảnh là tiên cô không thuộc hàng chính thống trong hệ thống thần linh Tứ Phủ. Tại mỗi đền, người ta thường có ban thờ cô (cô bé bản đền). Danh xưng cô sẽ được đặt theo tên của ngôi đền đó. Cô được hầu đồng sau giá cô bé, y phục phụ thuộc vào từng vùng.

Thập Nhị Cô Sơn Trang

Thập nhị cô sơn trang gồm 12 thánh cô theo hầu cận mẫu Thượng Ngàn. Danh xưng các cô được nhân dân gọi theo tên của từng địa phương như Cô Cả Núi Dùm, Cô Đôi Bắc Lệ, Cô Bơ Thượng Ngàn, … tất cả đều liên quan đến những vùng đất có núi non trùng điệp. Đôi khi các cô vẫn giá ngự trong các nghi thức hầu đồng và có y phục khác nhau.

  1. Cô Cả Núi Dùm với màu áo ngự về đồng là màu xanh lá và khăn áo giống với Cô Đôi Cam Đường
  2. Cô Đôi Bắc Lệ
  3. Cô Bơ Thượng Ngàn
  4. Cô Tư Ỷ La với màu áo về đồng là màu vàng nhạt hoặc màu xanh
  5. Cô Năm Đồng Tiền
  6. Cô Sáu Đồi Ngang
  7. Cô Bảy Tuyên Quang
  8. Cô Tám Thượng Ngàn
  9. Cô Chín Thượng Ngàn với màu áo về đồng là màu xanh lá
  10. Cô Mười Suối Ngang với màu áo ngự về đồng là màu xanh lam
  11. Cô Mười Một Đồng Nhân
  12. Cô Mười Hai Thượng Ngàn

Tứ Phủ Thánh Cậu

Tứ Phủ Thánh Cậu là các phụ tá của các Ông Hoàng. Các cậu là những người chết trẻ, từ 1 – 9 tuổi và hiển linh thành các bé Thánh. Trong các vị Thánh Cậu thì chỉ có 4 vị được cắt cử đi chấm linh nhận đồng và loan giá ngự đồng gồm Cậu Cả Thượng Thiên, Cậu Đôi Thượng Ngàn, Cậu Bơ Thoải Cung và Cậu Bé. Cậu Bơ và Cậu Bé là hai thánh cậu thường xuất hiện tại tất cả các buổi hầu đồng.

  1. Cậu Hoàng Cả (Thiên Phủ) – Màu sắc đại diện: màu đỏ
  2. Cậu Hoàng Đôi (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh lá
  3. Cậu Hoàng Bơ (Thoải Phủ) – Màu sắc đại diện: màu trắng.
  4. Cậu Hoàng Tư – Màu sắc đại diện: màu vàng
  5. Cậu Quận Đồi Ngang – Màu sắc đại diện: màu đỏ
  6. Cậu Bé Bản Đền (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh.

Hạ Ban

Hạ Ban gồm các vị thánh là Quan Ngũ Hổ và Xà Thần. Các vị được đặt ban thờ ở phía dưới điện thờ Mẫu. Quan Ngũ Hổ và Xà Thần cũng có giá hầu nhưng phải những thầy đồng cựu có căn thật mới hầu được.

  1. Quan Ngũ Hổ
  2. Xà Thần

Hệ thống các vị Thánh phối thờ cùng Tứ Phủ

Hệ thống Mẫu Thần

Mẫu Thần là những vị mẫu bà được nhân dân tôn xưng, thờ phụng, lập đền thờ do có công lao lớn đối với việc cải thiện đời sống nhân dân.

  1. Mẫu Đầm Đa – Danh hiệu: Quốc Mẫu Âu Cơ
  2. Tứ Vị Vua Bà – Danh hiệu: Tứ vị Thánh Nương
  3. Mẫu Thiên Y A Na – Nguồn gốc: nữ thần Po Nagar của người Chăm – Danh xưng: Thiên Y A Na hoặc Bà Chúa Ngọc
  4. Quốc Mẫu Hoàng Thái Hậu Ỷ La – Danh hiệu: Nguyên Phi Ỷ Lan

Công đồng Trần Triều

Tín ngưỡng thờ Công Đồng Trần Triều, đứng đầu là Đức Thánh Trần, là tín ngưỡng dân gian của người Việt, được hình thành qua quá trình thánh hóa, thần hóa các nhân vật lịch sử có thật thời nhà Trần. Những người có công lớn trong cuộc kháng chiến 3 lần chống quân Nguyên Mông, giữ yên nước nhà. Trong đó, người được nhân dân ghi nhớ công ơn nhất và tôn sùng nhất đó chính là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Trong tâm thức người dân, ông là người phù hộ cho sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước, thời bình, ông bảo hệ quốc thái dân an, giúp nhân dân diệt trừ tà ma, chữa bệnh, ban tài phát lộc.

Công đồng Trần Triều gồm các vị thánh:

  1. Đức Đại Vương Trần Triều – Danh hiệu: Đức Thánh Trần, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – Màu đại diện: màu đỏ
  2. Vương Phụ – An Sinh Vương Trần Liễu.
  3. Vương Mẫu – Thuận Thiên Hoàng Hậu và Thiên Đạo Quốc Mẫu
  4. Phu nhân – Thiên Thành Công Chúa/ Nguyên Từ Quốc Mẫu
  5. Tứ Vị Vương Tử – con trai Đức Thánh Trần – Màu đại diện: màu đỏ – gồm các vị thánh:
    • Đức Thánh Cả
    • Đức Thánh Phó
    • Đức Thánh Tam
    • Đức Thánh Tứ
  6. Nhị Vị Vương Cô
    • Vương Cô Đệ Nhất – Màu đại diện:màu đỏ
    • Vương Cô Đệ Nhị – Màu đại diện: màu vàng hoặc xanh lá
  7. Lục Tướng Trần Triều – Màu sắc đại diện: màu đỏ
    • Phạm Ngũ Lão
    • Yết Kiêu
    • Dã Tượng
    • Nghĩa Xuyên tướng quân
    • Hùng Thắng tướng quân
    • Huyền Quang tướng quân
    • Đức Ông Tả Hữu
  8. Vương Tôn
    • Cô Bé Cửa Suốt – Màu sắc đại diện: màu trắng
    • Cậu Bé Cửa Đông – Màu sắc đại diện: màu vàng hoặc trắng
  9. Ngũ Hổ Đại Tướng: gần tương tự hạ ban trong hệ thống thần linh Tứ Phủ

Hệ thống Nữ Thần

Giống với Tứ Phủ Ông Hoàng, hay hệ thống Mẫu thần, các vị nữ thần được phối thờ cùng Tứ Phủ là những vị chúa bà xuất thân từ nhân dân nhưng sau này trở thành nhân vật lớn, có công lao đóng góp cho đất nước, thường góp công trong các trận chiến dẹp giặc xâm lăng tại các đời vua khác nhau được nhân dân biết ơn, cung kính và lập đền thờ cung phụng mãi về sau.

  1. Chúa Đệ Nhất Tây Thiên – Danh hiệu: Tây Thiên Quốc Mẫu, Chúa Bói Đệ Nhất – Màu đại diện: màu đỏ.
  2. Chúa Đệ Nhị Nguyệt Hồ – Danh hiệu: Chúa Bói Đệ Nhị, Chúa Nguyệt Hồ – Màu sắc đại diện: màu xanh lá.
  3. Chúa Đệ Tam Lâm Thao – Danh hiệu: Chúa Lâm Thao, Chúa Bói Đệ Tam – Màu sắc đại diện: màu trắng.
  4. Chúa Thác Bờ Hòa Bình – Danh hiệu: Chúa Thác Bờ – Màu sắc đại diện: màu trắng.
  5. Chúa Long Giao
  6. Bà Chúa Cà Phê – Màu sắc đại diện: màu đen, một số ít nơi là màu xanh hoặc vàng.
  7. Chúa Ba Nàng – Màu sắc đại diện màu chàm
  8. Bà Chúa Tộc Mọi – Màu sắc đại diện: màu đen hoặc chàm
  9. Chúa Bà Ngũ Phương – Danh hiệu: Vũ Quận Bạch Hoa Công Chúa, Đức Vũ Quận Quyến Hoa Công Chúa – Màu sắc đại diện: thường là màu trắng.
  10. Chùa Bà Đá Đen
  11. Bà Chúa Kho – Màu sắc đại diện: màu đỏ
  12. Bà lớn Tuần – Danh hiệu: Lẫm Sơn Công Chúa, Lẫm Sơn Công Chúa Khâm Sai – Màu sắc đại diện: màu đỏ
  13. Nữ Tướng Lê Chân
  14. Công chúa Ngọc Hân
  15. Lộc Hoa Công Chúa – Danh hiệu: Bà Chúa Lộc
  16. Bà Chúa Vực
  17. Công Chúa Lân Ngọc
  18. Chúa Bà Thiên Thiên Uy Linh Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu xanh
  19. Chúa Bà Ngũ Hành – Danh hiệu: Ngũ Hành Nương Nương, 5 mẹ ngũ hành – Màu sắc: 5 màu gồm xanh, đỏ, vàng, trắng, đen.
  20. Quế Nương và Thị Nương
  21. Chúa Bà Thừa Thiên Công Chúa

Hệ thống Nam Thần

Hệ thống Nam thần gồm các vị thần có thần tích nghiêng nhiều yếu tố huyền huyễn thể hiện ước mơ, khao khát sức mạnh chống lại thiên tai, lũ lụt, bảo vệ cuộc sống bình yên, êm ấm của nhân dân địa phương.

  1. Thần Bạch Hạc
  2. Thần Độc Cước
  3. Linh Lang Đại Vương
  4. Thần Long Đỗ
  5. Huyền Thiên Trấn Vũ
  6. Hỏa Thần
  7. Thần Phổ Tế và Nam Hải
  8. Ông Bảy Đá Thiên

Share Article

Follow Me Written By

nhatkychuyenhoa

Other Articles

Related Posts