Cô Tư Ỷ La – vị thánh hầu cận Mẫu Ỷ La | 2 nhap 1

       Cô Tư Ỷ La là cô thứ tư trong Thập vị Thánh Cô trong Tứ Phủ Thánh Cô. Tương truyền Cô Tư  cũng vốn là con vua Đế Thích chính cung. Theo lệnh vua cha, cô theo hầu Mẫu Thượng Ngàn tại đất Tuyên Quang. Về sau, nơi Mẫu giá ngự đó, người ta lập đền Mẫu Ỷ La nên cô cũng được gọi là Cô Tư Ỷ La. Cô Tư được gọi là Cô Tư Ỷ La là theo địa danh của nơi thờ Cô.

        Tương truyền rằng, Mẫu bà rất yêu quý, thường cho Cô Tư kề cận bên mình. Vậy nên đúng như các tư liệu ghi lại thì chính xác là Cô Tư hầu cận Mẫu Thượng Ngàn chứ không phải cô hầu cận Chầu Bà Đệ Tứ Khâm Sai như chúng ta vẫn thường nghĩ. Như vậy, chúng ta có thể hiểu Cô Tư Ỷ La và Cô Tư tại đền Chầu Bà Đệ Tứ là hai cô khác nhau.
         Ngoài ra Cô Tư Ỷ La còn có một danh hiệu khác là Cô Tư Tứ Tổng Tây Hồ. Qua ước đoán, có thể suy ra rằng danh hiệu này là do Cô Tư đã từng giáng hiện tại đất Tây Hồ, Hà Nội rong chơi, và điển hình nhất là hiện nay vẫn có ban thờ Cô Tư tại đình Tứ Liên; một ngôi đình cổ nằm ở gần Phủ Tây Hồ, Hà Nội.
        Như vậy, Cô Tư không có đền thờ riêng mà được phối thờ tại một cung trong đền Mẫu Ỷ La thuộc thành phố Tuyên Quang. Nơi đây, được coi như nơi thờ chính của Cô. Ngoài ra, như đã nói ở trên, Cô Tư còn được thờ vọng trong Đình Tứ Liên, phường Tứ Liên, quận Tây Hồ, Hà Nội.

        Trong hàng Tứ Phủ Thánh Cô, Cô Tư Ỷ La thường hiếm khi thấy ngự về đồng nên nếu nói về y phục cũng như cung cách khi hầu giá Cô Tư hiện giờ là rất khó. Tuy nhiên theo phỏng đoán của người viết thì có thể khi hầu giá Cô Tư Ỷ La thường mặc xiêm áo màu vàng nhạt, cô có thể khai cuông và múa mồi hầu Mẫu (đây chỉ là ý kiến cá nhân đưa ra để mọi người tham khảo). 

=====

======

Đến thành phố Tuyên Quang, tại km4 rẽ trái vào đường làng Tiên Lũng khoảng 100m bạn sẽ thấy ngôi đền nho nhỏ mà uy nghiêm, đó chính là đền Mẫu Ỷ La thờ Cô Tư Ỷ La. Cô ban lộc bình an, sức khỏe và thái hòa đến muôn phương. 

NỘI DUNG [ẩn]

Sự tích Cô Tư Ỷ La

Khác 12 vị thánh cô trong hệ thống Tứ Phủ. Cô Tư Ỷ La là một trong 12 Cô Sơn Trang theo hầu Mẫu Thượng tại đất Tuyên Quang. Khi Mẫu ngự tại đó, nhân dân lập đền thờ Mẫu Ỷ La nên cô tư hầu cận Mẫu cũng được gọi là Cô Tư Ỷ La. 

Xem thêm: Mẫu Thượng là ai? Đền thờ và văn khấn Thánh Mẫu.

Tương truyền, Cô Tư xinh đẹp, dịu dàng, giỏi giang nên Mẫu rất yêu quý cô thường cho cô theo hầu cận bên cạnh mình. Do đó, tại đền Mẫu Ỷ La, Cô Tư Ỷ La được thờ tại chính cũng cận kề Mẫu Thượng Ngàn.  

Hầu giá 

Cô Tư Ỷ La ít về ngự đồng nên những hình ảnh ngự đồng của cô rất hiếm có. Khi về ngự cô thường mặc y phục xiêm áo màu vàng nhạt hoặc màu xanh, tóc cài hoa trâm, tai đeo khuyên vàng. Cô cầm quạt khai cuông và múa mồi hầu Mẫu.

Xem thêm: Hầu giá Cô Chín – Cách sắm lễ dâng Cô Chín Sòng Sơn.

Lễ Cô Tư Ỷ La gồm những gì?

Cứ đầu năm hoặc đến ngày lễ hội đền Mẫu Ỷ La, con hương từ khắp nơi lại đổ về đền đem hương hoa, quả ngọt, lễ mặn dâng lên Cô Tư cầu cô ban cho phước lành, an khang, thịnh vượng, bình an, sức khỏe, gia đình trong ấm ngoài êm. Theo lệ, nếu như bạn sắm lễ dâng Cô Tư thì cũng phải sắm lễ dâng Mẫu Thượng Ngàn. Bởi vì Cô Tư hầu cận Mẫu Thượng Ngàn. 

Xem thêm: Hướng dẫn dâng Oản Tài Lộc thờ Gia Tiên – Tứ Phủ – Thần Tài – Phật không phải ai cũng biết.

Một mâm lễ dâng Cô Tư Ỷ La bao gồm các thức vật là một đĩa hoa, một đĩa quả nhiều loại, cơi trầu, quả cu, xôi thịt, thẻ hương, giấy tiền, cánh sớ và một quanh oản đầy thành tâm.

Oản dâng Cô Tư Ỷ La thường là oản màu xanh hoặc màu vàng. Oản nên được trang trí tỉ mỉ với hoa lụa, lá ngọc cành vàng mang nhiều ý nghĩa tốt lành. Với những quanh oản đặc biệt như vậy bạn nên lựa chọn Oản Tài Lộc của Oản Cô Tâm.

Oản Tài Lộc là sản phẩm oản đặc biệt do các nghệ nhân của Oản Cô Tâm làm nên. Các phẩm oản được trang trí tỉ mỉ, chi tiết với các họa tiết mang ý nghĩa tốt lành, tài lộc toát lên vẻ đẹp sang trọng, lộng lẫy, kiêu sa đáp ứng tối đa nhu cầu cúng lễ Tứ Phủ của mọi khách hàng. Oản Tài Lộc Cô Tâm chắc chắn sẽ làm hài lòng mọi vị khách, giúp quý khách đẹp bóng sang đồng khi bái yết cửa các ngài.

Đền thờ cô Tư Ỷ La

Hiện nay Cô Tư Ỷ La được nhân dân thờ phụng cạnh Mẫu Thượng Ngàn tại chính cung của Thánh Mẫu trong đền Ỷ La. Đây là ngôi đền thiêng nằm tại tổ 4, phường Ỷ La, trung tâm thành phố Tuyên Quang. 

Đền được xây dựng vào thời Nguyễn tức là vào khoảng thế kỷ 19. Trong đền ngoài thờ Mẫu Thượng Ngàn và Cô Tư Ỷ La còn phối thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo Đại Vương. Hiện tại, đền còn giữ lại rất nhiều sắc phong từ đời nhà Nguyễn. Chủ yếu các sắc phong dành cho vị Thần tại đền đã nhiều lần hiển linh giúp nước chống giặc và giúp nhân dân có cuộc sống bình an, yên ấm.

Lễ Hội Đền Mẫu Ỷ La diễn ra vào tháng 2 và tháng 7 hàng năm. Khi đó người dân sẽ rước tượng mẫu về đền Thượng và đền hạ như biểu hiện của sự gặp gỡ và đoàn tụ gia đình.

Đền Mẫu Ỷ La là nơi lưu giữ nhiều di tích kiến trúc cổ tồn tại từ đời nhà Nguyễn cùng không gian sinh hoạt tâm linh tín ngưỡng dân gian vô cùng quý giá. Năm 2015, đền đã được bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Cách di chuyển đến đền Cô Tư Ỷ La

Đền thờ Cô Tư Ỷ La nằm tại trung tâm thành phố Tuyên Quang cách thủ đô Hà Nội khoảng 150km. Hiện nay giao thông phát triển nên tuyến đường đi rất thuận lợi. Từ bến xe Mỹ Đình hàng ngày luôn có các chuyến xe đi Tuyên Quang chạy liên tục. Nếu không bạn cũng có thể đi bằng phương tiện di chuyển cá nhân như xe máy hoặc ô tô.

Nếu đi bằng phương tiện cá nhân, bạn có thể đi theo đường Phạm Văn Đồng tới ngã 3 Nội Bài – Phúc Yên, rẽ theo quốc lộ 2 đi Phúc Yên, Vĩnh Yên rồi đi thẳng theo trục đường quốc lộ 2 qua Phú Thọ và thành phố Tuyên Quang. Tại xong xuyến ngã tư tỉnh đội rẽ phải vào đường QL37 vào đền Ỷ La. Quãng đường này ô tô và xe máy đều đi được. Nếu đi theo tuyến đường này bạn sẽ mất 2h53p cho 136km và có mất phí.

Bản Văn Cô Tư Ỷ La

Hương thơm thấu chín tầng trời

Cô Tư thượng ngự chính nơi bản đền

Hội đàn thập nhị cung tiên

Cô Tư ngự áo hoa hiên dịu dàng

Khăn thêu long phượng sắc vàng

Hoa trâm cài tóc khuyên vàng đeo tai

Nhiễu thêu, cườm đính, phượng hài

Quạt trầm e thẹn đan đài bước ra

Tả trỗi nhạc hữu dâng hoa

Quần tiên hội nghị đàn ca vang lừng

Xe rồng từ chốn thiềm cung

Cô tư hạ giá ngự đồng thoắt ngay

Phút đâu khói toả mây bay

Cô tư loan giá ngự rầy thung dung

Cô thương đệ tử thanh đồng

Đắng cay mấy nỗi nặng lòng thế gian

Đường trường cách trở gian nan

Khuyến người tu đức vẻ vang muôn đời

An khang trường thọ rạng ngời

Phúc trời lộc bể độ người hữu tâm

Xoè hoa đôi cánh quạt trầm

Quạt cho tan biến tham sân khổ nàn

Xoè hoa đôi cánh quạt vàng

Quạt cho bốn chữ an khang thọ trường

Xoè hoa đôi cánh quạt hương

Quạt cho bát hướng tứ phương thái hoà

Phúc lành đưa đến gần xa

Quân thần đồng thuận âu ca thái bình

Thoắt thôi giở gót thu hình

Địa tiên hoa phủ hoàng đình ngự chơi

Tấu lên Địa Mẫu chính ngôi

Giở về trần giới rong chơi Tây Hồ

Sớm sương lác đác lờ mờ

Chiều chơi lên tới Tam Cờ Ỷ La

Phủ Giày trảy hội tháng ba

Sòng Sơn tháng chín kiệu hoa sẵn sàng

Thỉnh Cô trắc giáng bản đàn

Khuông phù đệ tử an khang thọ trường.